Người giỏi chăm sóc da thì mở spa. Người nấu ăn ngon nhất mở nhà hàng. Người biết nhiều về tâm lý học thì mở dịch vụ tư vấn.
Và rất nhiều trong số họ lầy lội sau 2-3 năm. Không phải vì họ kém nghề mà vì họ chưa bao giờ được dạy cách xây doanh nghiệp.
Đó chính là vấn đề mà Michael E. Gerber gọi là E-Myth.
E-Myth là gì?
E-Myth (Entrepreneurial Myth – Huyền thoại Doanh nhân) là tên cuốn sách kinh điển của Michael E. Gerber xuất bản năm 1986. Gerber cho rằng hầu hết doanh nghiep thất bại không phải vì thiếu vốn hay thiếu khách hàng mà vì chủ hiểu sai về kinh doanh có nghĩa là gì.
Huyền thoại: “Tôi giỏi nghề này, vậy tôi có thể mở doanh nghiệp về nghề đó.”
Thực tế: Giỏi nghề và giỏi kinh doanh là hai kỹ năng hoàn toàn khác nhau. Và không ai dạy bạn điều đó khi bạn bắt đầu.
3 nhân vật trong mỗi chủ doanh nghiệp
Gerber mô tả ba “nhân vật” tồn tại trong mỗi chủ doanh nghiệp. Vấn đề là ba nhân vật này không hỏa hợp và luôn đấu đấu tranh nhau.
Nhân vật 1: The Technician – Người Thợ
Thích làm việc, giỏi nghề, mưu mất nếu không làm. Hôm nay không có việc là cảm thấy lo. Người Thợ sống trong hiện tại và chỉ tin vào công việc mình tự làm. Câu cửa miệng: “Nếu muốn việc làm đúng thì phải tự làm.”
Hầu hết chủ spa, chủ nhà hàng, chuyên gia tư vấn bắt đầu ở đấy. Và cũng kết thúc ở đấy bám chặt vào việc, không rời ra được.
Nhân vật 2: The Manager – Quản lý
Thích trật tự, kế hoạch, kiểm soát. Muốn mọi thứ theo quy trình. Là người xây SOP, theo dõi KPI, quản lý nhân viên. Không có Quản lý, doanh nghiệp loạn. Nhưng chỉ có Quản lý thôi, doanh nghiệp không tăng trưởng.
Nhân vật 3: The Entrepreneur – Doanh nhân
Thích tầm nhìn, cơ hội, tương lai. Luôn nghĩ đến “có thể khác thế này không?”. Doanh nhân nhìn vào vấn đề và thấy cơ hội. Là người có thể xây doanh nghiệp – nhưng nếu không có Quản lý và Hệ thống, mọi tầm nhìn chỉ là idea treo trên không.
Vấn đề: mỗi người thường trội hẳn một nhân vật. Và nhân vật trội nhất với người mở doanh nghiệp nghiề – là The Technician. Người Thợ không xây hệ thống. Người Thợ chỉ làm việc.
Bằng chứng này đang diễn ra trong doanh nghiệp của bạn không?
Trả lời thật bạn nhé:
Bạn là người làm nhiều nhất trong doanh nghiệp không?
Bạn cảm thấy cô đơn trong việc nhưng không ai có thể thay thế được?
Nếu có 2+ câu “Có”. Bạn đang bị Người Thợ bên trong chiếm quyền kiểm soát.
Gerber đề nghị gì? Franchise Prototype
Giải pháp của Gerber là thiết kế doanh nghiệp như một franchise ngay cả khi bạn không có ý định nhượng quyền.
Tư duy đó có nghĩa là: xây doanh nghiệp để nó có thể chạy mà không cần bạn. Mọi việc phải được hệ thống hóa đến mức một người bình thường cũng có thể chạy được theo quy trình.
Ba bước Gerber đề nghị:
Innovation: Tìm cách làm tốt hơn, không chỉ làm nhiều hơn
Quantification: Đo lường mọi thứ có thể đo được
Orchestration: Loại bỏ sự tùy thuộc vào cá nhân, viết quy trình để bất kì ai cũng làm được
Góc nhìn thực chiến
Tôi đọc E-Myth lần đầu năm 2015. Và nhận ra mình đang mắc đúng bẫy người thợ, đi tư vấn mà cứ làm hộ khách hàng thay vì dạy họ xây hệ thống.
Chuyển dịch khó nhất không phải kỹ năng mà là tư duy. Người Thợ thích được cần. Khi không ai cần, họ cảm thấy vô nghĩa. Xây hệ thống có nghĩa là tự thoát ra khỏi thứ đang cho mình cảm giác quan trọng đó. Rất khó chấp nhận.
Nhưng không làm điều đó bạn mãi mãi là nhân viên của chính mình.
Tặng bạn bộ Quy Trình Tìm Khách Hàng Cho Solo Expert
Framework để thu hút khách hàng liên tục mà không phụ thuộc vào quảng cáo trả phí. Được đúc kết từ thực chiến tư vấn và xây kênh cá nhân của Dũng.
E-Myth không có shortcuts. Nhưng có một thứ có thể làm ngay hôm nay: chọn 1 việc bạn đang làm mỗi ngày và viết quy trình để người khác làm được. Chỉ 1 việc. Viết xong, giao cho nhân viên. Đó là bước đầu tiên thoát khỏi tư duy Người Thợ.
Đỗ Chí Dũng giúp Solo Expert và CEO SME thiết kế, vận hành doanh nghiệp như một hệ thống AI nơi bộ nhớ, quyết định và thực thi được nối thành một cỗ máy chạy được, giúp bạn thu hút khách hàng tự động.